maandag 9 november 2026

Berichten sturen zonder internet of mobiel bereik (MeshCore)

Mijn eerste "Hello World!"-bericht stuurde ik, zoals de meeste MeshCore- hobbyisten, in het kanaal #test. En natuurlijk kwam het bijna nergens aan en kreeg ik 0 reacties. Tenminste, dat dacht ik. 

 Mijn kennismaking met MeshCore begon na het luisteren naar een techpodcast over MeshCore. Mijn interesse was gewekt en ik kocht een klein bordje om te starten: een Heltec WiFi LoRa 32 V3, waarmee ik begon te experimenteren. Maar wat was er mis met dat eerste bericht? Waarom werkte dit niet? Als mijn bericht al in #test nauwelijks aankwam, wat had ik er dan aan tijdens een storing? Een nieuw rabbit hole was geboren. In deze blogserie deel ik mijn ervaringen met MeshCore en leg ik uit wat MeshCore is, wat het wel en niet kan, en waarom het ook voor ervaren IT'ers de moeite waard is. En natuurlijk komt er een antwoord op de vraag wat er toch met dat eerste bericht is gebeurd.  

 

 Wat is MeshCore? MeshCore is een systeem voor (beveiligde) tekstberichten via LoRa-radio bordjes. De berichten worden gewoon door de lucht verstuurd. Je zet de firmware op een kleine LoRa-module, en die module verstuurt je berichten via radiosignalen in plaats van via een provider. Internet, een simkaart of een abonnement komt er niet aan te pas. De firmware is open source en een LoRa-bordje is al voor een paar tientjes te koop. Je kunt MeshCore bedienen via een app op je telefoon of via een webapp in je browser. Een iets luxer LoRa-apparaat met eigen scherm en toetsenbord kan ook geheel zelfstandig werken en lijkt nog het meest op een BlackBerry van vroeger.  

 

 

Waarvoor is het bedoeld, en waarvoor niet? MeshCore is geen vervanging van internet, maar een aanvulling voor als de gewone infrastructuur ontbreekt, niet aanwezig is of uitvalt. Denk aan noodcommunicatie, buitenactiviteiten en afgelegen gebieden. Voor ons als IT'ers is het ook gewoon een leerzame manier om radio, routing en embedded software samen te zien.  

 

De beperkingen zijn net zo belangrijk: Alleen korte berichten: de bandbreedte is laag, dus spraak, foto's en video vallen af. Bereik is niet gegarandeerd: MeshCore noemt 1 tot maximaal 10 km bij vrij zicht, afhankelijk van terreiAlleen korte berichten: de bandbreedte is laag, dus spraak, foto's en video vallen af. Een netwerk heeft mensen nodig: zonder repeaters (radio's die berichten doorsturen) of andere gebruikers in de buurt blijft er weinig over om mee te communiceren. Versleuteld betekent niet onzichtbaar: directe berichten zijn end-to-end versleuteld, maar een room server (een radio die berichten bewaart voor later) kan de berichten die daarop staan wel lezen. Ook de sleutel van het standaard openbare kanaal is gewoon bekend en dus door iedereen te lezen. Een netwerk heeft mensen nodig: zonder repeaters (radio's die berichten doorsturen) of andere gebruikers in de buurt blijft er weinig over om mee te communiceren. 

 

 Hoe komt een MeshCore bericht aan zonder internet? Een bericht gaat van radio naar radio. Is de ontvanger buiten bereik? Dan kan een repeater binnen bereik het bericht doorsturen. Zo’n repeater staat meestal op een vaste plaats en bij voorkeur hoog, en heeft als hoofdtaak berichten te filteren en door te sturen. Het eerste directe bericht aan iemand verspreidt zich via flood routing door het netwerk. De bevestiging die je LoRa-bordje ontvangt, vertelt welke repeaters zijn gebruikt, welk pad is gevolgd. Volgende berichten naar dezelfde bestemming volgen eerst die route, zodat alleen de repeaters op die route ze hoeven door te sturen. Dat scheelt onnodig radioverkeer. Berichten in kanalen, zoals #test, gaan wel altijd via flooding. Gewone clients sturen bij MeshCore standaard niets door, dus de repeaters vormen de ruggengraat van het netwerk. En valt een route weg, dan probeert de client het opnieuw en valt hij standaard terug op flooding.

Flooding is een manier van verzenden waarbij elke repeater die het bericht hoort, het in principe doorstuurt.

Kanalen of directe berichten? Een direct bericht is een bericht van cliënt naar cliënt, persoon naar persoon, en is end-to-end versleuteld. En je krijgt een bevestiging terug als het is aangekomen. Een kanaal is een groepsgesprek: iedereen met de sleutel van dat kanaal kan meelezen. Omdat er geen vaste route is, gaat elk bericht via flooding door het netwerk. Ben je op dat moment buiten bereik, dan mis je het. De sleutel van een standaard openbaar kanaal als #test of #public is algemeen bekend, dus stuur daar niets vertrouwelijks.  

 

Wat ik er zelf mee ga doen Mijn eerste berichten kwamen uiteindelijk wel aan. Hoe dat is gelukt en wat er mis was, lees je in de volgende blog. Maar berichten sturen is niet mijn einddoel: ik wil begrijpen hoe het protocol werkt en er eigen toepassingen op bouwen. Daarom ben ik begonnen met het ecosysteem en de firmwareopties. Tijdens de kerstdagen duik ik in de protocoldocumentatie in de repository.

 

 Zelf proberen? De beste manier om MeshCore te begrijpen is er zelf een bericht mee versturen. Koop een LoRa-bordje van 868 MHz en kijk of er repeaters of andere gebruikers bij jou in de buurt zijn. Zo niet, neem er dan twee, zodat je in ieder geval kunt testen door jezelf berichten te sturen. Via de Vughtse programmeerclub gaven we een basiscursus, waarin deelnemers hun eerste berichten verstuurden. De snelstartgids die we daarvoor maakten, kun je nog steeds downloaden uit de repository meshcore_workshop van de Vughtse Programmeer Club op GitHub.  

 

De volgende blog In de volgende blog lees je waarom ik dacht dat mijn eerste bericht niet aankwam en hoe ik dat heb opgelost. We kijken daarbij naar analyzers, observers en andere technische kanten van de MeshCore-community. #MeshCore #LoRa #Noodcommunicatie

maandag 20 juli 2026

Van CoderDojo tot volwassenen-hackerspace: Het verhaal van de Vughtse Programmeer Club

In 2020 begon ons avontuur met een eenvoudige vraag van ouders: "Goh, dat jullie dit voor kinderen organiseren is super. Is er ook zoiets voor volwassenen?" Dat was het startpunt voor wat nu de Vughtse Programmeer Club is geworden.

Wij, Joep, Chris en ik, zijn vrijwilligers bij CoderDojo van Huis73.nl , waar we kinderen leren programmeren. We geven ze inzicht in hoe een computer “denkt” en introduceerden ze veilig in de wereld van AI, cyberveiligheid en robotica. Ouders zagen hoe enthousiast hun kinderen waren en vroegen ons steeds vaker of er iets vergelijkbaars voor hen was. Zij hadden ook wel interesse om hier meer van te weten en eens mee te werken.

Met die vraag in ons achterhoofd gingen we aan de slag. Samen met Huis73 bedachten we een cursus speciaal voor volwassenen. We stelden een “hardware-kit” samen vol LED-lampjes, motortjes, kabels en programmeerbordjes. We maakten een programma voor vijf avonden, met een mix van programmeerlessen, theorie en veel hands-on werk met de hardware. Huis73 zorgde voor de locatie, en met een simpele advertentie in het lokale krantje konden mensen zich voor een kleine bijdrage inschrijven.

De interesse was groot en binnen de kortste keren zaten we vol en was er zelfs een wachtlijst. In 2020 wilden we van start.... Maar de coronapandemie...... We moesten het opstarten uitstellen en strikte maatregelen nemen toen we besloten dat we van start konden. Uiteindelijk slaagden we erin om van start te gaan met een diverse groep deelnemers, mannen, vrouwen, beginners en mensen met ervaring.

Na de vijf avonden merkten we dat een aantal deelnemers enthousiast genoeg was om door te gaan. En dat was precies wat we wilden bereiken. Samen met deze groep besloten we om van de Vughtse Programmeer Club een blijvende plek te maken voor tech-liefhebbers. Onze “club” werd een kleine hackerspace waar mensen hun kennis konden verdiepen en aan nieuwe projecten konden werken. Van gezichtsherkenning en Python-programmeren tot het bouwen van interactieve websites – het niveau werd steeds hoger en de projecten steeds uitdagender. Inmiddels hebben we onze eerste eigen expirimenteer-printplaat in China laten produceren.

Nu, enkele jaren later, hebben we een vaste routine: om de week op dinsdagavond komen we samen. We organiseren “open avonden” voor iedereen die geïnteresseerd is, en thema-avonden over onderwerpen zoals Smart Home-automatisering, hoe (stappen)motoren werken, en generatieve code met tools als cables.gl. Onze groep blijft groeien, en de vraag naar thema-avonden is zo groot dat we soms moeten uitwijken naar grotere locaties. Erg leuk is dat die thema-avonden vaak nieuwe mensen aantrekt, die vaak ook blijven hangen en regelmatig blijven komen. Zo zien we onze club echt groeien, niet alleen in Vught, maar ook met deelnemers uit omliggende gemeentes. De afgelopen jaren hebben we als club niet alleen meer leden, maar ook meer kennis en expertise verzameld. Met de groei van de groep zagen we ook steeds meer interesse voor complexere onderwerpen.

En toen ontstond het idee van een thema-avond over AI in softwareontwikkeling. Leon is een vast lid van onze club en wilde graag zijn kennis op dit gebeid delen in een thema-avond. Hiervoor hebben we een grote locatie moeten boeken, want de interesse hiervoor is enorm. Zelfs onze vaste leden hebben we gevraagd om zich vooraf aan te melden via Meetup, zodat we alles goed kunnen organiseren. Ai is hot en toen we de agenda samenstelde hadden we niet echt een idee hoeveel belangstelling hiervoor zou zijn.

Als organisatoren is het hard werken, maar als we zien hoe de groep blijft groeien, de belangstelling voor onze thema-avonden en hoeveel enthousiasme er is. Dan ben ik daar trots op. En ja, sommige avonden worden vooral gebruikt om bij te praten en ervaringen uit te wisselen, maar ook dat is waardevol.

De Vughtse Programmeer Club is inmiddels uitgegroeid tot een club voor iedereen die interesse heeft in, affiniteit heeft met, techniek en graag wil programmeren en experimenteren met hardware en software. We hebben een Meetup pagina, een WhatsApp groep en een Github pagina en zijn vast van plan de komende tijd nog veel meer interessante thema-avonden te organiseren.

Deze club, en ervaring heeft me laten zien dat er onder volwassenen nog genoeg interesse is voor techniek. Nog steeds willen mensen graag leren, experimenteren en ontdekken, maar dan op een toegankelijke manier zonder meteen diep in de techniek te duiken. Wat ons betreft, bewijst de VPC dat de behoefte aan technische kennis en creatief experimenteren nog voldoende aanwezig is.


NB: Woon je in de omgeving en denk je dat dit ook iets voor jou is? Je bent natuurlijk altijd welkom.